اخبار و مقالات صنعت

چالشهای محیط زیست و فرهنگ روبرو

کد مطلب: 30373
تاریخ انتشار: پنج شنبه, ۰۳ ارديبهشت ۱۳۹۴ ۱۰:۵۷
بازدید: 1069
پرینت
ایمیل


رفتار تکاملی گیاهان و جانوران صد ها میلیون سال طول کشیده تا حیات امروزی کره زمین را تشکیل دهند و به یک توازن شیمیایی و اقلیمی محیط زیست نسبی برسند،ولی متاسفانه امروزه به راحتی طیف وسیعی از اکوسیستمها، گونه ها و نژاد های ژنتیکی آنها مورد بهره کشی قرار گرفته و توازن به ضرر حفظ محیط زیست بهم خورده است و کره زمین بیش از هر زمان دیگر دستخوش تغییر شده است.
انسان در جهت ارضای نیاز های مادی خود از بستر اصلی حیات خود یعنی طبیعت ازدورترین زمانها از منابع طبیعی برداشت و استفاده می کرده است ولی خسارات او بر محیط طبیعی دست کم تا پیش از انقلاب صنعتی غرب ناچیز و جزیی بوده است به طوری که طبیعت می توانست قدرت بازیافت و ترمیم خود را حفظ کند ولی ازانقلاب صنعتی به این سو رشد جمعیت، رشد اقتصادی، پیشرفت تکنولوژی و استفاده گسترده از انواع انرژی ها چنان وسعتی یافت که منابع طبیعی و زمین توان بازیافت و ترمیم طبیعت خود را به نحو فزاینده ای از دست داد. گرچه انقلاب صنعتی به هدف فراهم ساختن دوران نوین زندگی و رفاه برای انسانها بوجود آمد ولی همین مسئله سرچشمه دگرگونی های عمیق رابطه انسان با طبیعت گردید.
اکنون ایجاد گازهای گلخانه ای با سوزاندن سوخت های فسیلی ، توسعه فعالیتهای صنعتی و کشاورزی ومتصاعد شدن گازهایی همچون دی اکسید کربن و اکسید های نیتروژن و آمونیاک و گوگرد و پس از آن بارندگی باعث آلودگی های زیست محیطی مثل اسیدی شدن اراضی همجوار نواحی صنعتی گردیده است در این مناطق آلودگی آبهای سطحی و زیر زمینی از طریق پسابهای صنعتی کارخانجات صنعتی وتولید کننده سموم و کود های شیمیایی تأثیری سوء را بر تنوع زیستی بجا گذاشته و متعاقب آن فعالیتهای کشاورزی هم از طریق استفاده بیش از حد کود و سموم شیمیائی و تبدیل اراضی جنگلی و مرتعی به کشتزار، چرای مفرط دامها در مراتع به تخریب و تشدید بیشتر این ناپایدارهای زیستی کمک نموده است ، تراکم مواد زائد مثل زباله های شهری و صنعتی یا بیمارستانی، جنگل تراشی برای تأمین چوب مصارف صنعتی و استفاده از اراضی آنها برای فعالیتهای صنعتی و یا پرورش محصولات کشاورزی و دامداری ، گسترش بیابانها و فرسایش خاکها، آلودگی های فلزات سمی مثل آرسنیک ، جیوه ، نیکل، روی، کادمیم و سرب هر کدام بیش از چند برابر حد مجاز محیط زندگی را برای یک زندگی سالم انسانی و تنوع موجودات زنده بسیار دشوار نموده ،بدیهی است بر اساس فرمول الگوی تعادل مواد طبیعی هر چه بیشتر ازمنابع محیط زیست برداشت شود ضایعات بیشتری به محیط باز گردانده می شود.این موارد نه تنها باعث تغییرات آب و هوایی در درجه حرارت و میزان بارندگی و پراکنش ریزگردها شده بلکه افزایش سرطانها و مرگ و میر افراد سالمند وکسانی که مشکلات تنفسی دارند و همچنین نابودی جانوران در حال انقراض را به دنبال داشته است.پس همین فعالیت های بشری با فرهنگ فعلی آنها آمیخته شده و موجب دگرگونی شدید اکوسیستمها و یا تباهی آنها شده و ازحفظ یک طبیعت سر سبز و پویا بدور افتاده است.
اینگونه اندیشمندان بی توجه به مسائل زیست محیطی باید بدانندکه حداقل تا زمانی که کره خاکی دیگری برای زندگی پیدا نشده در رفتارهای خود تجدید نظر کرده و به فکر سلامتی محیط زیست خود و آیندگان باشند.
معمولا به راه و رسم زندگی و هر آن چه به عنوان رفتار انسانها انجام می گیرد فرهنگ گفته می شود حال برای مطالعه رفتار انسان ها در زمینه تولید،مبادله، و توزیع و مصرف به منظور پاسخگویی به نیاز های فزایندشان که نشانه میزان ارزشمندی فرهنگ آنها را می رساند ، یک نمونه سوال مطرح می شودوقتی یک کرم خاکی با وزن نیم گرم صرف نظر از تولید مثل انبوهش روزانه تا یک گرم از مواد ضایعات آلی را به مواد مغذی برای گیاهان تبدیل می کند و تازه اکثریت جامعه هم از این موجود زنده تنفر دارند،انسان با آن همه ادعایش روزانه تا چه مقدار از وزن خودبه محیط زیست کمک می کند پاسخ این سوال وضوح مقیاس فرهنگی در محیط زیست را آشکار می کند (شکل1).

شکل 1- خیر

شکل 1- خیر

نقطه شروع دست یابی به یک فرهنگ ارزشمند مادی و معنوی برای حفظ محیط زیست اگرچه از طریق آشنا نمودن جامعه اعم ازتولید کنندگان صنعتی وکشاورزی و بخش خدمات می باشد اما دوری از هر اشتباهی در جا نمائی احداث اینگونه کارخانجات درمحیطهای پر جمعیت و مستعد نابودی محیط زیستهای سالم در اولویت است در غیر این صورت به مباحث بکارگیری راههای حفظ محیط زیست و
 ایجاد تنوع زیستی در سیستم های حیات بخش طبیعت که شامل سلامتی آب و هوا و حفظ چرخه عناصر شیمیایی و استفاده از منابع تجدید شونده است توجه نشده و در نحوه تشویق و تنبیه عوامل انسانی در جهت انطباق و سازگاری جوامع انسانی نیز با خطا مواجه می شود.
 اگر قرار بر کاهش اینگونه عوارض که هم اکنون گریبان جوامع انسانی ، جانوری و گیاهی را گرفته است باشد عقل حکم می کند برای اصلاح فرهنگ محیط زیست کنونی روشها و اقدامات عملی برای بهبود کیفیت زندگی انسانها و مراقبت بیشتر از سیستمهای حیات بخش دیگر زیستمندان جانوری و گیاهی بکار بسته شود (شکل2)

شکل 2- آری

شکل 2- آری

راه کارها:
1-تصویب قوانین محیط زیستی در بکارگیری ابزارهای قانونی و اقتصادی لازم برای سازمانهای دولتی و شهرداری ها و بخش خصوصی ، تا آنها با سر لوحه قرار دادن ابزارهای قانونی بتوانند اقدامات لازم را در جهت حفظ منابع تجدید شونده به عمل آورند هر چند که اجرای مصوبات قانونی و بکارگیری ابزار ها تا زمانی که به صورت یک رفتار و فرهنگ در آید مدت زیادی را می طلبد و نیاز به آموزش تمکین به اجرای این مصوبه ها به روشهای مختلفی از جمله کاربرد اهرمهای تشویقی و تنبیهی از طرف دولت و تشکلهای زیست محیطی فعال بخش خصوصی میباشد تا بتوان متولیان حقوقی و حقیقی را ملزم به تسریع در به کارگیری ابزارهای قانونی و فرهنگی نمود.
2- صاحبان صنایع را حمایت نمود تا برای انتقال کارخانجات به نقاط مناسبتر و استاندارد کردن تولیدات خود از جمله تولیدات خودرو و تغییر در ساخت شوینده ها و ساخت مواد شیمیایی برای کشاورزی، ایزوله کردن محل نگهداری پسابهای صنعتی غیر قابل تصفیه نقش بیشتری در حفظ بیشتر محیط زیست ایفا نمایند.
3-شهرداریها با جمع آوری به موقع زباله های شهری و تفکیک و تبدیل مجدد آنها به مواد قابل استفاده البته در همه نقاط کشور با شهروندان همکاری نمایند.
4- با افزایش استاندارد آب شرب سالم و همچنین تصفیه مناسب فاضلابها منطبق با معیار های جدید زیست محیطی توسط سازمانهای مربوطه اقدام گردد.
5- مهار سیلابها، حفظ منابع آبی، زهکشی اراضی زه دار، توزیع عادلانه آبهای جاری و تشویق مصرف کنندگان آب کشاورزی و صنعت در به کارگیری شیوه هایی که به صرفه جویی آب می انجامد توسط مراجع ذیصلاح انجام گیرد.
6- در مناطق روستایی دور افتاده به منظور جلوگیری از تخریب جنگلها برای استفاده تولید انرژی ضمن تامین برق و انرژی های سوختی سازمانهای دخیل در حوادث غیر مترقبه هم با اقدامات پیشگیرانه و هم با عملیات به موقع در زمان وقوع حوادث با ابزار مناسب و سرعت هر چه بیشتر از تخریب محیط زیست جلو گیری کنند.
7-همان طوری که تا کنون بشر به تعداد محدودی از انرژی های سوختی و پاک دست یافته است بدیهی است بخشهای تحقیق و توسعه تولیدکنندگان اینگونه انرژی ها می توانند با فعالیتهای خود به ابعاد دیگری از انرژی های پاک و پنهان که تا کنون کشف نشده و قطعا وجود خواهد داشت دست یابند.
8-حمایت در جهت توسعه کشاورزی پایدار وکشتهای ارگانیک با در نظر گرفتن یارانه های لازم برای تهیه و توزیع کود های آلی و زیستی و همچنین توسعه روشهای بومی مبارزه با آفات و بیماریها در جهت کاهش مصرف سموم و کود های شیمیایی توسط مراجع ذیصلاح و ترغیب کشاورزان به کاربرد این روشها.
9-به منابع تجدیدشونده کمک شود تا فرصت بازیابی پیدا کنند این منابع شامل: خاک، آب ، گیاهان دارویی و دیگر گونه های مرتعی، آبزیان، جانوران وحشی، چوب و دیگر منابع جنگلی و... می باشند.
10-سازمانهای حفاظت از محیط زیست با اجرای مقررات انضباطی شدید و آموزش نحوه اجرای آنها با همکاری دیگر سازمانهای ذیربط تحقیقاتی در جهت حفظ و نگهداری ذخائر ژنی موجودات جانوری و گیاهی اقدام نمایند.
11-صدا و سیما ودیگر رسانه های جمعی می توانند بیشتر از گذشته در اغلب برنامه های آموزشی و فرهنگی شهروندان را به تمیز نگه داشتن محیط خود و جاهایی که مسافرت می نمایند به همراه تشویقات مناسب به توسعه فرهنگ محیط زیست کمک نمایند.
نوشته غلامحسین نصوحی
کارشناس ارشد مدیریت امور فرهنگی

  



+ 0
مخالفم - 0

تعداد نظرات: 0
منتشر نشده: 0

کد امنیتی
کدجدید




آگهی های سایت تجهیزات